NhatDinh.comNhất Định
Bắt đầu vận động đều đặn

Đạp xe đi làm: kế hoạch 4 tuần từ một ngày lên ba ngày mỗi tuần

Biến quãng đường đi làm thành giờ vận động: thử đường ngày nghỉ, tăng từ một lên ba ngày mỗi tuần, xử lý mồ hôi, trời mưa, an toàn giao thông và nhật ký từng chuyến.

Vietnamese office worker wearing a helmet and backpack riding a city bicycle along a quiet riverside street in An Giang in the early morning, seen from behind, soft haze

Nếu nhà cách chỗ làm vài cây số và có đường đi tương đối an toàn, đạp xe đi làm là cách thêm vận động mỗi ngày mà gần như không tốn thêm thời gian. Kế hoạch bốn tuần dưới đây bắt đầu bằng một chuyến thử vào ngày nghỉ, rồi tăng dần từ một ngày lên ba ngày đi làm bằng xe đạp mỗi tuần, kèm cách xử lý mồ hôi, trời mưa, những đoạn đường đông xe và một mẫu nhật ký ghi sau mỗi chuyến.

Bốn tuần là đủ để bạn biết đường nào hợp, giờ nào đỡ đông, cần mang theo gì và cơ thể phản ứng ra sao. Không cần đạp xe mỗi ngày ngay từ đầu; ba ngày một tuần đã là một thói quen vận động đáng kể, và những ngày còn lại vẫn có thể đi xe máy hay xe buýt như cũ.

Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đau gối, đau lưng, đang mang thai, hoặc lâu năm không đi xe đạp nên hỏi bác sĩ trước, và đọc mục cuối về những dấu hiệu cần dừng lại.

Trước tuần 1: thử đường, kiểm xe, chuẩn bị đồ

Một buổi sáng cuối tuần là đủ để làm hết các việc dưới đây.

  1. Đo quãng đường từ nhà tới chỗ làm. Với người mới, khoảng vài cây số mỗi chiều là vừa; quãng xa hơn có thể bắt đầu bằng cách đạp một chiều, chiều kia đi xe buýt hoặc nhờ người đón.
  2. Đạp thử cả quãng đường vào ngày nghỉ, ở nhịp thong thả, để biết đoạn nào có dốc, ngã tư nào phức tạp, chỗ nào hay ngập khi mưa. Tìm những con đường song song ít xe tải, xe buýt hơn đường chính, dù dài hơn một chút.
  3. Ghi lại thời gian của chuyến thử. Ngày đi làm thật, cộng thêm mười đến mười lăm phút để không phải vội.
  4. Kiểm xe: phanh trước và sau ăn đều, lốp đủ hơi, xích không khô, yên chỉnh sao cho khi bàn đạp xuống thấp nhất thì gối còn hơi gập. Yên quá thấp là lý do hay gặp khiến người mới đau gối.
  5. Chuẩn bị mũ bảo hiểm vừa đầu, đèn trước và sau nếu có lúc đi khi trời tối, áo hoặc dải phản quang, áo mưa gọn, khoá xe.
  6. Hỏi cơ quan chỗ để xe đạp và có chỗ thay đồ, rửa mặt hay không.

Chuyến thử ngày nghỉ quan trọng hơn bạn nghĩ. Đạp lần đầu trên một con đường lạ vào giờ cao điểm, vừa tìm đường vừa lo trễ giờ, là cách nhanh nhất để quyết định không bao giờ đạp nữa.

Bốn tuần, từ một lên ba ngày

Mỗi tuần thêm một ngày, giữ những ngày còn lại đi như cũ. Chọn những ngày ít họp sớm, ít phải mang đồ nặng.

TuầnSố ngày đạpGợi ýDấu hiệu sang tuần sau
Tuần 11 ngàyChọn ngày giữa tuần, đạp cả hai chiều hoặc chỉ chiều vềĐến nơi không quá mệt, không trễ giờ
Tuần 22 ngàyHai ngày không liền nhau, ví dụ thứ Ba và thứ NămĐã biết cần mang theo gì, để đồ ở đâu
Tuần 33 ngàyThêm một ngày, thử một đoạn đường khác nếu đường cũ quá đôngKhông đau gối, đau lưng kéo sang hôm sau
Tuần 43 ngàyGiữ ba ngày, thử đi một ngày có mưa nhỏ với áo mưaCó phương án cho ngày mưa và ngày phải chở đồ

Tuần bốn không thêm ngày mà thêm tình huống. Một thói quen đạp xe đi làm thật sự đứng vững khi bạn đã xử lý được ngày mưa, ngày nắng gắt và ngày phải mang theo nhiều đồ, chứ không chỉ những ngày đẹp trời.

Chuyện mồ hôi, quần áo và đến cơ quan cho tươm tất

Buổi sáng đạp chậm. Chiều đi làm, đạp ở nhịp thong thả, đủ để thở bình thường. Bạn sẽ ra ít mồ hôi hơn nhiều so với đạp vội. Chiều về mới là lúc có thể đạp nhanh hơn nếu muốn vận động nhiều.

Mặc lớp mỏng, thay khi tới nơi. Mặc áo thun thoáng khi đạp, để áo sơ mi trong túi hoặc để sẵn ở cơ quan. Một chiếc khăn nhỏ, khăn ướt và lăn khử mùi trong ngăn bàn giải quyết được phần lớn nỗi lo về mồ hôi.

Để đồ ở cơ quan từ đầu tuần. Mang một túi quần áo, giày công sở lên cơ quan vào ngày đi xe máy, để những ngày đạp xe chỉ cần mang nhẹ.

Chiều về là phần thưởng. Nhiều người thấy chuyến đạp chiều về là khoảng thời gian dễ chịu nhất trong ngày: không còn lo trễ giờ, gió mát hơn, đầu óc được tách khỏi công việc trước khi về nhà. Nếu chưa tự tin đạp cả hai chiều, chiều về là chiều nên giữ, vì nó vừa ít áp lực về mồ hôi vừa có thể đạp lâu hơn một chút nếu muốn.

Đi sớm hơn mười phút. Tới nơi sớm cho phép bạn ngồi nghỉ, rửa mặt, uống nước trước giờ làm, thay vì bước thẳng vào cuộc họp khi mặt còn đỏ.

Túi đeo hay giỏ xe. Balo trên lưng làm lưng đổ mồ hôi nhiều hơn. Nếu xe có giỏ hoặc baga, để đồ ở đó sẽ dễ chịu hơn, nhớ buộc chắc để không rơi xuống bánh xe.

An toàn trên đường đi làm

Đi đúng phần đường dành cho xe thô sơ, sát lề phải. Giữ khoảng cách với lề vừa đủ để tránh nắp cống và cửa xe ô tô đang đỗ có thể mở bất ngờ. Không đi trên vỉa hè của người đi bộ.

Cẩn thận với xe lớn khi rẽ. Xe tải, xe buýt có vùng khuất tầm nhìn rộng hai bên. Khi một xe lớn chuẩn bị rẽ phải, dừng lại phía sau thay vì len lên cạnh nó.

Báo hướng trước khi rẽ. Giơ tay báo hướng sớm, quay đầu nhìn phía sau trước khi chuyển làn. Ở ngã tư đông, có thể dắt bộ qua vạch người đi bộ nếu thấy không chắc.

Nghe được tiếng xe xung quanh. Không đeo tai nghe kín cả hai tai khi đạp. Bạn cần nghe tiếng còi, tiếng xe máy phía sau.

Nhìn thấy và được nhìn thấy. Đi lúc trời tối hoặc trời mưa cần đèn trước, đèn sau và áo sáng màu hay phản quang. Đội mũ bảo hiểm cài quai mỗi chuyến, kể cả quãng ngắn.

Kiểm quy định hiện hành. Quy định về làn đường, đèn, mũ bảo hiểm với các loại xe đạp, xe đạp điện có thể thay đổi; nên xem văn bản hiện hành của địa phương nơi bạn đi.

Ngày mưa, ngày nắng gắt và ngày phải chở đồ

Mưa nhỏ, không giông sét, đường không ngập thì vẫn có thể đạp với áo mưa bộ gọn thay vì áo choàng dài dễ cuốn vào bánh xe. Phanh xe đạp kém ăn hơn khi ướt, nên bóp phanh sớm hơn, giữ tốc độ chậm, tránh vạch sơn và nắp cống. Mưa lớn, có sấm sét hay đường ngập thì chuyển sang phương tiện khác, không cố.

Những ngày nắng gắt, chiều về là chuyến khó hơn chiều đi. Mang theo nước, đội mũ có vành dưới mũ bảo hiểm hoặc mặc áo chống nắng, chọn đường có bóng cây. Nếu thấy đau đầu, chóng mặt, buồn nôn khi đạp dưới nắng, dừng lại chỗ râm, uống nước, nghỉ cho tới khi đỡ hẳn.

Ngày phải mang máy tính, tài liệu nhiều hoặc có hẹn sau giờ làm ở xa, cứ đi phương tiện khác. Kế hoạch ba ngày mỗi tuần cho phép bạn chọn những ngày thuận lợi. Đổi ngày đạp trong tuần là bình thường, miễn tổng số ngày vẫn giữ.

Một số thời điểm không khí ở thành phố lớn bị ô nhiễm nặng. Người có hen, bệnh phổi hoặc tim mạch nên xem chỉ số chất lượng không khí và chọn ngày khác để đạp khi chỉ số xấu. Khẩu trang chỉ giảm được một phần bụi.

Mẫu nhật ký từng chuyến

Ghi sau chuyến về, một dòng cho cả ngày. Sau bốn tuần, bạn sẽ thấy rõ ngày nào trong tuần hợp để đạp, đường nào dễ chịu. Ví dụ giả định ba ngày của tuần ba:

NgàyChiều đạpThời gian mỗi chiềuMệt 1–5Chỗ khóGhi chú
Thứ HaiCả hai chiều22 phút / 25 phút2Ngã tư chợ đông lúc 7 giờ 30Lần sau đi sớm 10 phút
Thứ TưChỉ chiều về27 phút3Đoạn dốc cầuSáng có họp sớm, đi xe máy
Thứ SáuCả hai chiều21 phút / 24 phút2KhôngThử đường ven kênh, mát và vắng hơn

Cuối tuần, trả lời năm câu tự hỏi. Một: tuần này mình đạp được mấy ngày, ngày nào phải đổi và vì sao. Hai: đoạn đường nào làm mình căng thẳng nhất, có đường thay thế không. Ba: có đau gối, lưng, cổ tay không. Bốn: mồ hôi, quần áo đã ổn chưa. Năm: tuần tới giữ hay thêm ngày.

Nếu cùng một ngã tư xuất hiện trong cột “chỗ khó” suốt hai tuần, đó là tín hiệu tìm đường vòng, dù dài thêm vài trăm mét.

Khi nào cần bác sĩ, chuyên môn và những dấu hiệu phải dừng

Đạp xe là vận động khá nhẹ nhàng với khớp, nhưng đi trên đường phố có thêm rủi ro giao thông và thời tiết.

  • Hỏi bác sĩ trước nếu bạn có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, hen, đau khớp gối, cột sống, đang mang thai, hoặc có vấn đề về thăng bằng, thị lực.
  • Dừng ngay và tìm cấp cứu khi đau ngực, khó thở dữ dội, choáng váng, tim đập loạn trong lúc đạp.
  • Đi khám khi đau gối, đau lưng, tê tay kéo dài dù đã chỉnh yên và tay lái; thợ xe có kinh nghiệm hoặc chuyên viên vật lý trị liệu có thể giúp chỉnh tư thế ngồi.
  • Sau va chạm, kể cả nhẹ, nếu bị đập đầu, đau đầu, buồn nôn, lơ mơ thì cần được khám, không tự đạp tiếp.
  • Ngày nắng nóng, nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, da nóng khô là dấu hiệu cần dừng, vào chỗ mát và tìm trợ giúp nếu không đỡ.

An toàn của bạn quan trọng hơn chuỗi ngày đạp. Một ngày bỏ xe đạp vì thời tiết hay vì thấy không khoẻ không làm hỏng kế hoạch.

Câu hỏi thường gặp

Quãng đường bao xa thì đạp xe đi làm được?

Không có con số cố định. Nhiều người mới thấy vài cây số mỗi chiều là thoải mái. Quãng xa hơn có thể đạp một chiều, chiều kia đi phương tiện khác, rồi tăng dần khi sức bền khá lên và đã quen đường.

Xe đạp điện có được tính là vận động không?

Xe đạp có trợ lực khi bạn vẫn đạp thì vẫn có vận động, nhẹ hơn xe đạp thường. Nó có thể là cách bắt đầu cho người có quãng đường dài hoặc nhiều dốc. Xe điện chỉ vặn tay ga thì gần như không có vận động.

Có cần mua xe đạp đắt tiền không?

Không cần. Một chiếc xe vừa người, phanh tốt, lốp đủ hơi là đủ cho quãng đường đi làm. Nên mang xe cũ đi bảo dưỡng trước khi bắt đầu, và chỉ cân nhắc đổi xe sau khi đã đạp đều được vài tháng.

Đạp xe đi làm có giúp giảm cân không?

Đạp xe ba ngày mỗi tuần làm tăng năng lượng tiêu hao và giúp bạn vận động đều. Cân nặng còn phụ thuộc nhiều vào ăn uống. Lợi ích rõ nhất mà nhiều người kể là thấy tỉnh táo hơn khi tới cơ quan và đỡ căng thẳng khi về nhà.

Đạp xe hay bị đau mông, đau gối thì sao?

Đau mông nhẹ những tuần đầu khá thường gặp và hay đỡ dần. Đau gối thường liên quan tới chiều cao yên. Chỉnh yên sao cho gối hơi gập khi bàn đạp ở điểm thấp nhất. Đau kéo dài hoặc tăng dần thì nên đi khám.

Không có chỗ thay đồ ở cơ quan thì làm thế nào?

Đạp chậm buổi sáng, mặc áo thoáng, mang khăn ướt và một áo thay. Nhà vệ sinh của cơ quan là đủ để thay áo. Nhiều người chọn đạp xe chiều về là chính và đi phương tiện khác buổi sáng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138