NhatDinh.comNhất Định
Bắt đầu vận động đều đặn

Đủ 150 phút vận động mỗi tuần: kế hoạch 8 tuần và cách tự đo mức gắng sức

Khuyến nghị 150 phút vận động mỗi tuần nghĩa là gì, tự đo mức vừa bằng cách thử nói chuyện, kế hoạch 8 tuần đi từ 60 phút lên 150 phút cộng hai buổi tập sức mạnh.

Middle aged Vietnamese man doing step ups on a low concrete step in a front yard among coffee trees in Dak Lak, morning sun, face out of focus

Tổ chức Y tế Thế giới, trong khuyến nghị năm 2020, đề nghị người trưởng thành vận động ở mức vừa ít nhất 150 đến 300 phút mỗi tuần, hoặc 75 đến 150 phút ở mức mạnh, hay kết hợp hai mức, cộng thêm ít nhất hai ngày tập tăng cường cơ bắp. Với người đang gần như không vận động, 150 phút nghe xa, nhưng chia ra thì chỉ khoảng ba mươi phút mỗi ngày trong năm ngày. Kế hoạch tám tuần dưới đây đi từ sáu mươi phút lên một trăm năm mươi phút, kèm cách tự đo thế nào là mức vừa và nhật ký đếm phút theo tuần.

Khuyến nghị đó cũng nói rõ một điều dễ bị bỏ qua: vận động một ít vẫn tốt hơn không vận động, và người đang ít vận động nên bắt đầu từ mức nhỏ rồi tăng dần. Vì vậy 150 phút là đích, không phải điều kiện để bắt đầu.

Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh phổi, bệnh khớp, đang mang thai hoặc sau sinh nên hỏi bác sĩ về mức phù hợp với mình; người trên 65 tuổi có khuyến nghị riêng, nhấn mạnh thêm bài tập thăng bằng.

Thế nào là mức vừa, mức mạnh: tự đo không cần thiết bị

Không cần đồng hồ đo nhịp tim. Hai cách tự đo đơn giản là thử nói chuyện và tự chấm mức gắng sức trên thang từ 0 (ngồi nghỉ) đến 10 (gắng hết sức).

MứcThử nói chuyệnTự chấm 0–10Ví dụ thường gặp
NhẹNói, hát thoải mái1–3Đi dạo chậm, nấu ăn, tưới cây
VừaNói được thành câu, không hát được4–6Đi bộ nhanh, đạp xe thong thả, bơi nhẹ, quét sân lâu, cầu lông nhẹ
MạnhChỉ nói được vài chữ rồi phải lấy hơi7–8Chạy bộ, đạp xe nhanh lên dốc, bơi nhanh, cầu lông đánh đơn gắt
Rất mạnhKhông nói được9–10Chạy nước rút; người mới không cần mức này

Cùng một hoạt động có thể là mức vừa với người này, mức mạnh với người kia. Đi bộ lên dốc với người mới bắt đầu có thể đã là mức mạnh. Vì vậy hãy đo bằng cảm nhận của chính bạn, không bằng tên hoạt động. Theo cách tính phổ biến, một phút ở mức mạnh tương đương khoảng hai phút ở mức vừa khi cộng vào tổng tuần.

Ba hiểu lầm hay gặp về con số 150 phút

“Phải đủ 150 phút mới có ích.” Không đúng. Các khuyến nghị nhấn mạnh rằng chuyển từ không vận động sang vận động một ít đã có lợi, và lợi ích tăng dần khi bạn vận động nhiều hơn. Người đang ngồi gần như cả ngày, đi bộ nhanh sáu mươi phút mỗi tuần đã là một bước đáng kể, không phải con số vô nghĩa.

“Mỗi lần phải tập liền ít nhất ba mươi phút.” Không cần. Những quãng ngắn ở mức vừa cộng dồn trong ngày vẫn được tính. Đây là tin tốt cho người bận, người có con nhỏ, người làm ca.

“Cứ đủ phút là được, không cần tập sức mạnh.” Khuyến nghị tách riêng phần tập tăng cường cơ ít nhất hai ngày mỗi tuần. Đi bộ giúp tim phổi nhưng không thay được việc giữ sức cơ, điều càng quan trọng khi bạn có tuổi. Hai buổi ngắn tại nhà là đủ để bắt đầu.

Kế hoạch tám tuần: từ 60 lên 150 phút

Mỗi tuần tăng khoảng mười đến hai mươi phút tổng, chia vào các ngày. Từ tuần ba thêm hai buổi tập sức mạnh ngắn, không tính vào số phút vận động vừa.

TuầnTổng phút mức vừaCách chia gợi ýTập sức mạnh
Tuần 1604 ngày × 15 phútChưa
Tuần 2755 ngày × 15 phútChưa
Tuần 3905 ngày × 18 phút, hoặc 3 ngày × 20 phút cộng 2 ngày × 15 phút2 buổi × 10 phút
Tuần 41005 ngày × 20 phút2 buổi × 10 phút
Tuần 51154 ngày × 20 phút cộng 1 ngày cuối tuần 35 phút2 buổi × 15 phút
Tuần 61255 ngày × 25 phút2 buổi × 15 phút
Tuần 71404 ngày × 25 phút cộng 1 ngày 40 phút2 buổi × 20 phút
Tuần 81505 ngày × 30 phút, hoặc chia theo lịch riêng2 buổi × 20 phút

Tám tuần là nhịp vừa phải cho người gần như không vận động. Nếu bạn đã đi bộ đều từ trước, có thể bắt đầu ở tuần ba hay tuần bốn. Nếu tuần nào chưa đạt, lặp lại tuần đó; không có lý do gì phải tới đích đúng tuần thứ tám.

Chia 150 phút vào tuần cho vừa lịch

Năm ngày ba mươi phút. Cách chia đơn giản nhất và dễ thành thói quen nhất vì gần như ngày nào cũng có. Hợp với người có giờ giấc ổn định.

Ba buổi dài cộng vài buổi ngắn. Ba buổi bốn mươi phút trong tuần cộng hai buổi mười lăm phút. Hợp với người có vài ngày rảnh hơn, vài ngày rất bận.

Những quãng mười phút cộng dồn. Mười phút đi bộ nhanh buổi sáng, mười phút giờ trưa, mười phút sau bữa tối. Khuyến nghị năm 2020 đã bỏ yêu cầu mỗi lần phải kéo dài tối thiểu mười phút; những quãng ngắn vẫn được tính, miễn ở mức vừa trở lên.

Việc nhà và đi lại cũng tính. Đạp xe đi làm, đi bộ nhanh ra chợ, quét sân, lau nhà, làm vườn liên tục nếu đủ mức vừa theo cách thử nói chuyện thì đều được cộng. Đi dạo thong thả hay đứng nấu ăn thì là mức nhẹ, chưa tính.

Thay một phần bằng mức mạnh nếu muốn. Hai mươi phút chạy bộ có thể thay cho khoảng bốn mươi phút đi nhanh. Người mới nên quen mức vừa trước vài tuần rồi mới thêm mức mạnh, và người có bệnh tim mạch cần hỏi bác sĩ trước.

Hai buổi tăng cường cơ bắp mỗi tuần

Khuyến nghị nhấn mạnh tập tăng cường cơ ít nhất hai ngày mỗi tuần, tác động tới các nhóm cơ lớn. Với người mới, mỗi buổi mười đến hai mươi phút tại nhà là đủ để bắt đầu.

  1. Chọn hai ngày không liền nhau, có thể cùng ngày với buổi đi bộ.
  2. Khởi động ba phút: đi tại chỗ, xoay vai, xoay hông.
  3. Ngồi xuống đứng lên khỏi ghế: tám đến mười hai lần, chậm.
  4. Chống đẩy vào tường hoặc lên mặt bàn chắc: tám đến mười hai lần.
  5. Nằm ngửa nâng hông: mười lần, giữ hai giây ở trên.
  6. Bước lên bậc thấp, mỗi chân tám lần, có chỗ vịn.
  7. Làm một vòng ở tuần ba, tăng lên hai vòng ở tuần năm, ba vòng ở tuần bảy nếu thấy ổn.
  8. Kết thúc bằng giãn cơ đùi, bắp chân, ngực, mỗi động tác khoảng hai mươi giây.

Đây là bản rút gọn. Trên trang có kế hoạch tập tại nhà sáu tuần chi tiết hơn với bản dễ và bản khó của từng động tác nếu bạn muốn đi sâu. Người trên 65 tuổi nên thêm bài tập thăng bằng như đứng một chân có vịn, đi theo đường thẳng gót nối mũi.

Nhật ký đếm phút theo tuần

Ghi mỗi ngày số phút ở mức vừa trở lên và có tập sức mạnh hay không. Cuối tuần cộng lại. Ví dụ giả định tuần năm:

NgàyHoạt độngPhút mức vừaSức mạnhTự chấm 0–10
Thứ HaiĐi bộ nhanh sau bữa tối20—5
Thứ BaĐạp xe đi làm, một chiều20Có, 15 phút4
Thứ NămĐi bộ giờ trưa + quét sân10 + 10—5
Thứ SáuĐi bộ nhanh20Có, 15 phút5
Chủ nhậtĐi bộ cùng gia đình lên đồi35—6
Cộng tuần1152 buổi

Tối chủ nhật, trả lời năm câu. Một: tuần này mình đạt bao nhiêu phút so với kế hoạch. Hai: những phút đó đến từ đâu, cách chia nào hợp nhất. Ba: hai buổi sức mạnh có làm được không. Bốn: có chỗ đau, mệt bất thường nào không. Năm: tuần tới tăng hay giữ.

Cột tự chấm giúp kiểm tra bạn có thật sự ở mức vừa không. Nếu phần lớn các dòng chỉ chấm 2 hay 3, những phút đó có thể đang là mức nhẹ; thử đi nhanh hơn hoặc thêm dốc.

Tuần thiếu phút: xử lý thế nào

Thiếu một ít. Đạt một trăm phút thay vì một trăm hai mươi lăm không phải thất bại. Ghi lại, tuần sau giữ mức cũ, không dồn bù vào cuối tuần.

Thiếu nhiều vì ốm, công tác. Quay lại ở mức của hai tuần trước. Cơ thể cần vài buổi để quen lại, nhất là sau ốm.

Ba tuần liền không đạt. Có thể bước tăng quá nhanh với lịch của bạn. Giảm mục tiêu mỗi tuần xuống, ví dụ chỉ tăng mười phút, hoặc đổi cách chia sang những quãng ngắn cộng dồn.

Thiếu vì thời tiết. Những tuần mưa dầm hay rét đậm, chuyển phần lớn số phút vào trong nhà: đi cầu thang bộ, tập theo bài trong phòng, đi bộ trong hành lang. Nếu vẫn thiếu, chấp nhận một tuần thấp hơn và ghi rõ lý do trong nhật ký, để khi đọc lại bạn không nhầm đó là dấu hiệu mình bỏ cuộc.

Đạt rồi mà muốn bỏ. Đến tuần tám, một số người thấy hụt hẫng vì không còn mục tiêu mới. Có thể đặt mục tiêu khác như thêm một hoạt động mới, đi một cung đường xa cùng gia đình, hay giữ nguyên 150 phút và tăng độ đều đặn.

Khi nào cần bác sĩ và những dấu hiệu phải dừng

Mức 150 phút là khuyến nghị chung cho người trưởng thành. Mỗi người cần điều chỉnh theo sức khoẻ của mình.

  • Hỏi bác sĩ trước khi tăng dần lên 150 phút nếu bạn có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh phổi, bệnh thận, bệnh khớp, đang mang thai, sau sinh, hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng tới nhịp tim, đường huyết.
  • Người không thể đạt 150 phút vì bệnh hoặc khuyết tật vẫn nên vận động theo khả năng; bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu có thể giúp chọn hình thức phù hợp.
  • Dừng ngay và tìm cấp cứu khi đau, tức ngực, đau lan ra tay, hàm, khó thở dữ dội, choáng váng, sắp ngất, tim đập loạn.
  • Đi khám khi đau khớp, đau cơ kéo dài, sưng, hoặc mệt bất thường kéo dài nhiều ngày sau khi tăng phút tập.
  • Người tiểu đường nên hỏi bác sĩ cách theo dõi đường huyết quanh giờ vận động.

Con số 150 là để định hướng, không phải để chấm điểm bản thân. Một tuần chín mươi phút đều đặn vẫn tốt hơn một tuần ba trăm phút rồi bỏ cả tháng.

Câu hỏi thường gặp

Có cần vận động đủ 150 phút ngay từ tuần đầu không?

Không. Khuyến nghị nói rõ người đang ít vận động nên bắt đầu từ mức nhỏ và tăng dần. Bắt đầu bằng mười lăm phút mỗi ngày và tăng từng tuần là cách an toàn, dễ giữ hơn so với cố đạt ngay mức đích.

Vận động nhiều hơn 300 phút mỗi tuần có tốt hơn không?

Vận động nhiều hơn mức khuyến nghị có thể mang thêm lợi ích cho người đã quen tập, nhưng người mới không cần nghĩ tới mức đó. Tăng quá nhanh dễ gây chấn thương. Đạt và giữ được 150 phút đều đặn đã là mục tiêu tốt.

Đi bộ đủ 10.000 bước có bằng 150 phút không?

Không hẳn. Số bước đếm cả những bước đi chậm trong nhà, còn 150 phút tính thời gian ở mức vừa trở lên. Người đi nhiều bước nhưng toàn đi chậm có thể chưa đạt mức vừa. Thử nói chuyện là cách kiểm nhanh.

Tập sức mạnh có được tính vào 150 phút không?

Theo khuyến nghị, tập tăng cường cơ là phần riêng, ít nhất hai ngày mỗi tuần, bên cạnh 150 phút vận động mức vừa. Một số hoạt động như leo cầu thang liên tục có thể vừa tăng nhịp tim vừa dùng sức cơ, nhưng nên giữ cả hai phần rõ ràng.

Người trên 65 tuổi có áp dụng được không?

Khuyến nghị cho người trên 65 tuổi tương tự về số phút, nhưng nhấn mạnh thêm bài tập thăng bằng và sức mạnh để phòng ngã, ít nhất ba ngày mỗi tuần. Người cao tuổi có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ và tăng chậm hơn.

Làm việc chân tay nặng cả ngày có cần vận động thêm không?

Lao động chân tay giúp vận động nhiều, nhưng thường lặp đi lặp lại một kiểu động tác. Người làm nghề nặng có thể ưu tiên giãn cơ, đi bộ thư thả, ngủ đủ, và hỏi chuyên viên vật lý trị liệu nếu hay đau mỏi một vùng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138