NhatDinh.comNhất Định
Kế hoạch bớt và bỏ rượu bia

Thử thách một tháng không rượu bia: chuẩn bị, bốn tuần và nhật ký từng ngày

Kế hoạch 30 ngày không rượu bia: ai nên và không nên tự làm, chuẩn bị trước, việc từng tuần, mẫu nhật ký ngày và cách quyết định khi tháng kết thúc.

Young Vietnamese woman squeezing fresh limes into a tall glass of iced tea on a sunny balcony in Ho Chi Minh City, hands in focus, face out of frame, bright green tones

Một tháng không rượu bia là thử thách có điểm đầu, điểm cuối rõ ràng: ba mươi ngày không một giọt cồn, rồi tự đánh giá xem muốn uống lại thế nào hay không uống nữa. Cái hay của nó là không bắt bạn hứa "bỏ cả đời". Ba mươi ngày đủ để nhận ra rượu bia đang chiếm bao nhiêu chỗ trong lịch, trong ví và trong các mối quan hệ, mà vẫn đủ ngắn để bạn tin là mình làm được.

Kế hoạch dưới đây dành cho người uống ở mức xã giao đến khá, không phụ thuộc về cơ thể. Nếu bạn đã uống nhiều mỗi ngày trong nhiều năm, đừng tự bắt đầu thử thách này: ngưng đột ngột ở mức uống đó có thể nguy hiểm, bạn cần gặp bác sĩ trước. Phần đầu bài giúp bạn tự xếp mình vào nhóm nào.

Ai hợp với thử thách này, ai cần gặp bác sĩ trước

Thử thách một tháng hợp với người uống theo dịp: vài lon cuối tuần, liên hoan công ty, cưới hỏi, gặp bạn bè. Họ có thể có những buổi quá tay, nhưng giữa các buổi đó cơ thể không đòi hỏi gì. Một dấu hiệu đơn giản: nếu bạn từng nghỉ uống vài ngày liền vì ốm hay đi công tác mà không thấy run, vã mồ hôi, bồn chồn hay mất ngủ khác thường, nhiều khả năng bạn thuộc nhóm này.

Ngược lại, hãy gặp bác sĩ trước khi bắt đầu nếu bạn uống gần như mỗi ngày trong thời gian dài; nếu từng thấy run tay, tim đập nhanh, ra mồ hôi, buồn nôn, lo âu khi chưa uống; nếu cần uống buổi sáng; hoặc nếu từng có lần lên cơn co giật, lú lẫn khi ngưng uống. Với những người này, ngưng đột ngột có thể gây hội chứng cai, có trường hợp nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ sẽ đánh giá và lên kế hoạch ngưng an toàn, có khi phải theo dõi tại cơ sở y tế.

Người đang mang thai, đang dùng thuốc điều trị dài ngày, có bệnh gan, tim mạch, động kinh, tâm thần thì việc không uống thường là có lợi, nhưng vẫn nên báo bác sĩ điều trị để được dặn dò cụ thể. Nếu chưa chắc mình thuộc nhóm nào, cứ coi như thuộc nhóm cần hỏi bác sĩ; một buổi khám không mất gì so với rủi ro.

Tuần chuẩn bị: bảy ngày trước ngày đầu tiên

Người làm được trọn ba mươi ngày thường đã chuẩn bị kỹ từ trước. Dành một tuần, vẫn sinh hoạt bình thường, và làm lần lượt:

  1. Chọn ngày bắt đầu và ngày kết thúc, ghi lên lịch treo tường hoặc trang đầu sổ. Tránh chọn đúng tháng có đám cưới người thân hay tất niên dày đặc, trừ khi bạn cố tình muốn thử sức ở tháng khó.
  2. Viết lý do vào một dòng: ngủ ngon hơn, tiết kiệm cho một khoản cụ thể, thử xem mình có làm được không, vì bác sĩ khuyên. Lý do cụ thể giữ bạn tốt hơn lý do chung chung.
  3. Báo cho ba nhóm người: người nhà, một hai đồng nghiệp hay rủ đi uống, và nhóm bạn nhậu chính. Nói ngắn: "Tháng sau mình thử một tháng không uống, có gì vẫn đi ăn bình thường nhé."
  4. Dọn rượu bia trong nhà hoặc gom vào một thùng dán băng keo, cất vào chỗ khuất. Nếu người khác trong nhà vẫn uống, thoả thuận để họ không mời và cất riêng.
  5. Mua sẵn hai ba loại đồ uống bạn thích cho buổi tối: trà, nước chanh, nước dừa, nước khoáng có ga với vài lát gừng.
  6. Chuẩn bị nhật ký: một trang cho mỗi ngày hoặc một bảng ba mươi dòng, đặt ở chỗ dễ thấy.
  7. Nghĩ trước ba tình huống khó nhất bạn sẽ gặp trong tháng và một cách xử lý cho từng tình huống.

Đừng uống "bữa chia tay" vào tối trước ngày đầu tiên. Bắt đầu thử thách bằng một buổi sáng mệt mỏi là tự làm khó mình ngay từ bước đầu.

Tuần 1: những tối đầu tiên và giờ dễ thèm

Biết trước giờ khó. Với đa số người, khoảng sáu đến tám giờ tối là lúc dễ nhớ đến lon bia nhất: vừa tan làm, vừa ngồi vào bàn ăn, vừa bật trận bóng. Lên sẵn việc cho đúng khung giờ đó trong tuần đầu: nấu ăn, tắm cho con, đi bộ quanh khu phố, gọi điện cho bố mẹ.

Giữ tay bận và miệng có vị. Một phần sức hút của bia là cử chỉ cầm lon, nghe tiếng mở nắp, vị đắng mát. Một cốc nước khoáng có ga với chanh, một ấm trà nóng, một bát hoa quả cắt sẵn thay được khá nhiều phần đó.

Ngủ có thể lạ vài đêm. Một số người kể rằng mấy đêm đầu khó vào giấc hơn hoặc mơ nhiều, rồi dần ổn lại. Giữ giờ ngủ cố định và tránh cà phê buổi chiều. Nhưng nếu mất ngủ đi kèm run tay, vã mồ hôi, tim đập nhanh, bồn chồn rõ rệt, hãy dừng thử thách và đi khám ngay vì đó có thể là dấu hiệu cai.

Ghi mỗi tối, kể cả khi rất dễ. Những ngày dễ dàng cũng phải ghi, để đến tuần thứ ba lúc mọi thứ nhạt đi, bạn có bằng chứng rằng mình đã đi được một quãng.

Tuần 2: lời mời đầu tiên và câu trả lời ngắn

Tuần thứ hai thường là lúc gặp lời mời thật sự đầu tiên: liên hoan sinh nhật đồng nghiệp, bạn cũ về chơi, khách đến nhà. Nhiều người thấy đây là lúc dễ gãy nhất, không phải vì thèm mà vì ngại làm mất vui. Cách vượt qua là đi dự như bình thường, nhưng đến với một câu trả lời đã chuẩn bị sẵn và một đồ uống trong tay ngay từ đầu.

Câu trả lời càng ngắn càng tốt, và nên là sự thật: "Tháng này mình thử không uống, được hai tuần rồi." Phần lớn mọi người sẽ hỏi thêm một câu rồi chuyển chủ đề. Nếu có người nài, nhắc lại đúng câu đó, không cần thêm lý do mới; càng giải thích nhiều càng mở ra chỗ để người khác tranh luận. Cầm sẵn cốc trà đá hay nước ngọt khiến người mời ít nghĩ đến việc rót cho bạn.

Nếu buổi đó có phần "trăm phần trăm", bạn vẫn có thể nâng cốc nước của mình. Không ai bắt buộc trong cốc phải là bia. Về sớm hơn mọi khi nếu không khí chuyển sang say. Ghi vào nhật ký tối đó: ai mời, mình nói gì, cảm giác ra sao. Lần sau gặp đúng nhóm đó, bạn sẽ đỡ lo hơn nhiều.

Tuần 3 và tuần 4: khi sự hăng hái ban đầu nhạt đi

Qua nửa tháng, cảm giác tự hào ban đầu thường mờ đi, và một ý nghĩ rất hay gặp xuất hiện: "Mình chứng minh được rồi, uống một chút cũng chẳng sao." Đây là lúc nên mở lại dòng lý do viết ở tuần chuẩn bị. Bạn đặt ba mươi ngày vì một lý do cụ thể; làm được hai mươi ngày rồi dừng thì không thấy được phần kết quả nằm ở mười ngày cuối.

Tuần thứ ba là thời điểm tốt để thêm một thứ mới vào những buổi tối đã trống ra: một môn thể thao, một lớp học buổi tối, sửa lại góc ban công, đọc một cuốn sách đã mua lâu. Không phải để lấp cho kín, mà để những tối không uống có một hình dạng riêng thay vì chỉ là "tối thiếu bia".

Tuần thứ tư, hãy bắt đầu nghĩ về ngày ba mươi mốt. Đừng hẹn bạn bè một bữa ăn mừng bằng rượu ngay tối đó; uống dồn sau một tháng nghỉ dễ say nhanh hơn bạn quen. Thay vào đó, đặt lịch cho buổi tự đánh giá ở mục dưới.

Mẫu nhật ký ngày và câu tự hỏi cuối tuần

Mỗi ngày một dòng, ghi trước khi ngủ. Cuối mỗi tuần, trả lời một câu tự hỏi ở cột cuối. Ví dụ giả định vài dòng của một người làm văn phòng ở Cần Thơ:

NgàyLúc nào muốn uống nhấtĐã làm gì thay vàoNgủ, sức khoẻ, tâm trạngCâu tự hỏi (cuối tuần)
Ngày 319 giờ, lúc dọn cơmPha trà gừng, đi dạo 20 phútHơi khó ngủ, sáng tỉnh—
Ngày 7Không rõ, cả ngày ổnĐưa con đi công viênNgủ sâuTuần này điều gì dễ hơn mình nghĩ?
Ngày 1020 giờ, bạn rủ ra quánĐi cùng, uống nước chanh, về lúc 21 giờHơi tiếc, sau thấy nhẹ—
Ngày 14Chiều thứ BảyĐá bóng với nhóm cơ quanMệt cơ, vuiTình huống nào khó nhất, lần sau làm khác gì?
Ngày 21Sau khi cãi nhau ở nhàRa ngoài đi bộ, gọi cho em traiBực, không ngủ được sớmRượu bia từng làm hộ mình việc gì?
Ngày 28Không đáng kểHọc bơi buổi tốiỔn địnhSau ngày 30, mình muốn uống thế nào?

Câu tự hỏi tuần ba thường là câu khó nhất và có ích nhất. Nhiều người nhận ra rượu bia đang giúp họ xả bực, ngủ cho quên hay có cớ ngồi với bạn bè. Biết được điều đó, bạn sẽ biết cần tìm thứ gì thay thế lâu dài.

Ngày ba mươi mốt: đánh giá, quyết định, và khi nào cần hỗ trợ

Hết tháng, ngồi đọc lại nhật ký và viết ra ba điều thay đổi bạn thấy rõ nhất — giấc ngủ, cân nặng, số tiền, sự kiên nhẫn với con, sức làm việc buổi sáng — và ba điều bạn nhớ nhất về rượu bia. Rồi chọn một trong ba hướng: tiếp tục không uống thêm một tháng; quay lại uống nhưng với giới hạn rõ, ví dụ chỉ dịp lễ và có trần mỗi buổi; hoặc quay về như cũ nhưng giữ thói quen ghi nhật ký. Hướng nào cũng hợp lệ nếu bạn chọn tỉnh táo.

Nếu trong tháng bạn thấy không thể đi qua ngày nào mà không nghĩ đến chuyện uống, liên tục phải gồng mình, hoặc đã phá lệ nhiều lần dù rất muốn giữ, đó không phải là thất bại về ý chí. Đó là thông tin cho thấy thói quen này sâu hơn bạn tưởng, và một bác sĩ hoặc chuyên gia về rượu sẽ giúp được nhiều hơn một thử thách tự làm.

Gặp bác sĩ ngay nếu xuất hiện run, vã mồ hôi, tim đập nhanh, ảo giác hoặc co giật sau khi ngưng; gọi cấp cứu 115 nếu ai đó co giật hay lơ mơ. Nếu thử thách khơi ra nỗi buồn kéo dài, lo âu nặng hoặc ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói với người thân và tìm chuyên gia tâm lý, bác sĩ tâm thần càng sớm càng tốt.

Câu hỏi thường gặp

Một tháng không rượu bia có thật sự đem lại thay đổi gì không?

Nhiều người kể lại rằng họ ngủ đều hơn, sáng dậy nhẹ đầu hơn, chi tiêu ít hơn và có thêm thời gian buổi tối. Mức thay đổi khác nhau tuỳ người và tuỳ lượng uống trước đó. Cách chắc nhất để biết với chính bạn là ghi nhật ký đầy đủ và so lúc đầu với lúc cuối tháng.

Lỡ uống một lần giữa tháng thì có phải làm lại từ đầu không?

Không cần. Ghi lại thật, xem chuyện gì dẫn tới lần uống đó, rồi tiếp tục từ ngày hôm sau và vẫn kết thúc vào ngày đã định. Đếm lại từ số không thường làm người ta nản hơn là giúp. Điều quan trọng là bạn học được gì từ lần trượt.

Có nên uống bia không cồn trong tháng thử thách không?

Tuỳ bạn. Với một số người, nó giúp đi dự tiệc dễ hơn. Với người khác, vị và cử chỉ quá giống bia làm họ nhớ bia nhiều hơn. Người từng phụ thuộc rượu hoặc được dặn kiêng tuyệt đối nên hỏi bác sĩ, vì một số loại vẫn còn chút cồn.

Tháng nào là tháng tốt để bắt đầu?

Tháng bạn có ít dịp lớn và có lý do riêng để bắt đầu. Nhiều người chọn tháng ngay sau Tết hoặc sau mùa cưới vì vừa mệt xong, dễ có động lực. Chọn tháng khó như tháng Chạp cũng được nếu bạn muốn thử sức, nhưng nên chuẩn bị kỹ hơn.

Người trong nhà vẫn uống thì làm sao giữ được?

Nói rõ với họ kế hoạch của bạn và nhờ hai việc: không mời bạn và cất đồ uống của họ ở chỗ riêng. Bạn không cần đòi họ bỏ theo. Nếu họ muốn cùng làm thì càng tốt, hai người cùng ghi nhật ký thường giữ nhau rất chắc.

Sau tháng thử thách có nên đi khám tổng quát không?

Nếu đã lâu chưa khám thì đây là dịp tốt, nhất là khi bạn từng uống nhiều. Mang theo nhật ký để kể cho bác sĩ đúng thói quen trước đó. Còn việc diễn giải kết quả xét nghiệm là của bác sĩ; đừng tự kết luận gan đã ổn hay chưa chỉ sau một tháng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138