NhatDinh.comNhất Định
Ngủ đúng giờ, dậy sớm

Tan làm lúc 21–22 giờ vẫn ngủ trước nửa đêm: kế hoạch 3 tuần xuống nhịp sau ca muộn

Bán hàng, phục vụ, dạy thêm tới chín mười giờ tối: kế hoạch 3 tuần để xuống nhịp trong một tiếng sau khi về, chia bữa tối hợp lý, ngủ trước nửa đêm và có nhật ký.

Vietnamese shop assistant rolling down a metal shutter of a small clothing store at night in Can Tho, street lights glowing, motorbike parked nearby, face turned away

Người tan làm lúc chín mười giờ tối vẫn có thể ngủ trước nửa đêm nếu một tiếng sau khi về nhà được dành trọn cho việc xuống nhịp: ăn nhẹ thay vì bữa no, tắm sớm, gác điện thoại công việc và không mở thêm "giờ giải trí" dài. Phần lớn những đêm ngủ lúc hai giờ sáng không bắt đầu từ ca làm, mà từ hai tiếng sau đó trôi đi không kế hoạch.

Bài dành cho nhân viên bán hàng ở trung tâm thương mại, phục vụ quán ăn, thu ngân, giáo viên dạy thêm buổi tối, người làm dịch vụ chăm sóc khách hàng ca tối. Kế hoạch ba tuần gồm: tuần 1 ghi lại hai tiếng sau ca, tuần 2 dựng chuỗi về nhà một tiếng và chia lại bữa tối, tuần 3 giữ buổi sáng và ngày nghỉ. Có mẫu nhật ký, câu tự hỏi cuối tuần và phần nói về đường về khuya, khi nào cần gặp bác sĩ.

Vì sao tan làm rồi mà vẫn chưa buồn ngủ

Hết ca không có nghĩa là cơ thể hết ca. Bạn vừa đứng hàng giờ dưới đèn sáng, nói chuyện với khách, chạy theo đơn, có khi vừa gặp một vị khách khó chịu. Đầu óc còn đang tua lại những câu nói, tim còn đập nhanh vì quãng đường chạy xe về. Ánh sáng mạnh và căng thẳng của ca muộn giữ bạn tỉnh táo thêm một hai tiếng, giống như bị bật công tắc mà chưa ai tắt.

Rồi về tới nhà, nhiều thứ cộng thêm vào: bụng đói vì từ chiều chưa ăn gì đàng hoàng, nên ăn một bữa no lúc mười giờ rưỡi. Cảm giác cả ngày đã cho người khác hết, nên cầm điện thoại xem cho bõ. Người nhà đã ngủ, căn nhà yên lặng, không có gì báo hiệu đã tới giờ đi ngủ. Một giờ sáng nhìn lại, bạn mới tắm xong.

Kế hoạch này không đòi bạn ngủ ngay khi bước qua cửa. Nó cho bạn một khoảng xuống nhịp có cấu trúc, đủ để đầu óc và cơ thể hạ xuống, và đủ ngắn để không ăn vào giấc ngủ. Mục tiêu thực tế là lên giường trong vòng một tiếng đến một tiếng rưỡi sau khi về, ngủ trước nửa đêm và dậy quanh bảy rưỡi, tám giờ.

Tuần 1: ghi lại hai tiếng sau ca

Tuần đầu không đổi gì. Mỗi đêm hoặc sáng hôm sau, ghi vào sổ:

  1. Giờ tan ca, giờ về tới nhà, quãng đường về có mệt không.
  2. Bạn đã làm gì từ lúc về tới lúc tắt đèn, theo thứ tự: ăn gì, tắm lúc nào, xem gì, nói chuyện với ai.
  3. Giờ tắt đèn và giờ ước lượng ngủ được.
  4. Mức căng thẳng của ca hôm đó, từ một đến năm.
  5. Giờ dậy sáng hôm sau và mức tỉnh táo.

Cuối tuần, tính khoảng cách trung bình giữa giờ về nhà và giờ tắt đèn. Nếu nó hơn hai tiếng, đó là chỗ kế hoạch sẽ làm việc. Để ý thêm những đêm ca căng thẳng cấp bốn, năm: thường là những đêm ngủ muộn nhất, vì đầu óc cần thời gian dài hơn để nguội. Ví dụ giả định: một nhân viên thu ngân thấy trung bình mình về nhà lúc mười giờ kém mười lăm nhưng tới một giờ mười lăm mới tắt đèn, và gần một tiếng rưỡi trong đó là lướt điện thoại trên giường mà chỉ tự chấm hai điểm hài lòng. Đó là khoảng thời gian dễ lấy lại nhất, vì chính bạn cũng không thật sự thích nó.

Tuần 2: chuỗi về nhà một tiếng và chia lại bữa tối

Chia bữa tối làm hai. Ăn một bữa chính đủ no vào giờ nghỉ giữa ca, khoảng năm sáu giờ chiều, mang cơm hộp nếu nơi làm không có bữa. Về nhà chỉ ăn nhẹ một bát cháo, bát canh, quả chuối, cốc sữa. Bụng nhẹ giúp bạn nằm xuống được sớm hơn và không bị khó chịu khi ngủ.

Tắm ngay khi về. Tắm là ranh giới rõ ràng giữa ca làm và giờ nghỉ. Để sẵn quần áo ngủ, khăn tắm từ sáng. Tắm nước ấm vừa phải rồi ra chỗ thoáng, cơ thể hạ nhiệt dần sẽ dễ buồn ngủ hơn.

Đóng ca trong đầu bằng ba dòng. Sau khi tắm, viết ba dòng: một việc hôm nay ổn, một việc làm mình khó chịu, một việc cần nhớ cho ca mai. Viết ra giúp đầu óc không phải tua lại chuyện với vị khách khó tính khi nằm xuống.

Giải trí có điểm dừng. Bạn xứng đáng có thời gian riêng sau ca. Chọn thứ có hồi kết: một tập phim ngắn chứ không phải chiếu liền, vài trang sách, một cuộc gọi cho người thân. Gác điện thoại công việc, tắt thông báo nhóm cửa hàng sau khi đã bàn giao ca.

Đèn trong nhà dịu xuống. Về nhà bật đèn nhỏ, ánh vàng, không bật hết đèn trần. Sau cả buổi tối dưới đèn sáng của cửa hàng, đây là tín hiệu để cơ thể bắt đầu chuyển sang đêm.

Chuỗi về nhà ví dụ giả định cho người tan ca lúc 21 giờ 30

Bảng dưới là một chuỗi mẫu. Bạn đổi giờ theo ca của mình, giữ thứ tự và độ dài tương tự.

GiờViệcMục đích
21 giờ 30Bàn giao ca, tắt thông báo nhóm công việcĐóng ca làm
21 giờ 45 – 22 giờ 05Về nhà, đi chậm, không vộiAn toàn, hạ nhịp tim
22 giờ 05Ăn nhẹ một bát canh hoặc cháoKhông đói mà không no căng
22 giờ 20Tắm nước ấm, thay đồ ngủRanh giới giữa ca và giờ nghỉ
22 giờ 40Viết ba dòng đóng caĐầu óc không tua lại chuyện ca
22 giờ 45 – 23 giờ 15Một việc giải trí có hồi kết, đèn dịuThời gian riêng
23 giờ 20Lên giườngNgủ trước nửa đêm

Chuỗi chỉ cần làm đúng năm tối trong tuần là đạt. Những tối có liên hoan cửa hàng hay kiểm kho tới khuya là ngoại lệ; sáng hôm sau vẫn dậy gần giờ thường, không ngủ bù tới trưa. Nếu quãng đường về của bạn dài hơn, rút ngắn phần giải trí chứ đừng bỏ bước tắm hay bước viết ba dòng: hai bước đó mới là phần giúp cơ thể và đầu óc chuyển sang đêm. Ngược lại, người ở gần nơi làm có thể thêm mười phút đi bộ chậm quanh khu nhà trước khi vào cửa, coi như quãng hạ nhịp thay cho đường về.

Tuần 3: buổi sáng và ngày nghỉ giữ cho cả tuần

Làm ca muộn cho bạn buổi sáng rộng rãi, và đó cũng là chỗ dễ trượt. Ngủ tới mười một giờ trưa, ăn trưa vội rồi đi làm, cả ngày không thấy ánh nắng, tối về lại tỉnh táo tới khuya. Tuần 3 chốt một giờ dậy đều, ví dụ giả định bảy giờ rưỡi hoặc tám giờ, và trong nửa tiếng đầu ra chỗ có ánh sáng tự nhiên. Buổi sáng dùng cho những việc người làm giờ hành chính không có: đi chợ lúc vắng, tập thể dục, đưa đón con, làm việc nhà.

Ngày nghỉ thường rơi vào giữa tuần với người làm dịch vụ. Cám dỗ là đi chơi với bạn bè tới khuya, rồi ngủ tới trưa hôm sau. Bạn vẫn đi chơi, nhưng cố về trước nửa đêm như ngày đi làm và dậy gần giờ thường. Nhịp đều cả tuần giúp những tối đi làm dễ ngủ hơn.

Nếu sống cùng gia đình làm giờ hành chính, bạn có thể thấy lẻ loi: sáng mọi người đi vắng, tối bạn về thì mọi người đã ngủ. Dành một bữa sáng chung vào những ngày có thể, hoặc thoả thuận để ai đó thức đón bạn vài tối mỗi tuần. Giấc ngủ đều sẽ dễ hơn khi bạn không cảm thấy mình sống lệch với cả nhà.

Mẫu nhật ký sau ca và câu tự hỏi cuối tuần

Mỗi tối, sau khi viết ba dòng đóng ca, ghi thêm một dòng ngắn. Sáng hôm sau bổ sung giờ dậy.

  • Giờ tan ca, giờ về, giờ tắt đèn.
  • Đã ăn bữa chính giữa ca chưa, về nhà ăn gì.
  • Chuỗi về nhà làm được bao nhiêu bước.
  • Mức căng thẳng của ca và mức tỉnh táo sáng hôm sau.
  • Cuối tuần tự hỏi: tối nào lên giường nhanh nhất sau khi về, tối đó có gì khác; bước nào trong chuỗi hay bị bỏ qua nhất và vì sao; ngày nghỉ mình đã ngủ dậy lúc mấy giờ; tuần tới có ca nào đặc biệt cần chuẩn bị trước.

Đường về khuya cũng cần được tính vào kế hoạch: chọn đường sáng và đông, đi cùng đồng nghiệp chung hướng nếu được, báo người nhà khi xuất phát. Nếu thấy buồn ngủ hay quá mệt khi lái xe về, dừng lại nghỉ ở chỗ an toàn hoặc nhờ người đón. Sau ba tuần, đọc lại nhật ký và so khoảng cách từ lúc về tới lúc tắt đèn với tuần 1; rút được nửa tiếng đã là một thay đổi đáng giữ.

Khi nào cần gặp bác sĩ

Nếu đã giữ chuỗi về nhà đều đặn mà vẫn nằm hàng giờ không ngủ được trong nhiều tuần, thức giấc nhiều lần trong đêm, hoặc ngủ đủ giờ mà ban ngày vẫn mệt rũ, nên gặp bác sĩ để được kiểm tra giấc ngủ. Nên đi khám sớm hơn nếu bạn ngáy to có lúc ngưng thở, đau dạ dày hay ợ nóng khi nằm, đau lưng chân sau những ca đứng dài làm bạn không ngủ được.

Công việc dịch vụ buổi tối thường căng thẳng về cảm xúc. Nếu những ca khó khiến bạn lo âu kéo dài, mất ngủ đi kèm buồn bã, cáu gắt, mất hứng thú, hoặc bạn thấy cần rượu bia mới ngủ được, đó là lúc tìm gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, và nói chuyện với quản lý về khối lượng việc.

Kế hoạch này không dùng thuốc ngủ hay sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ. Nếu đang dùng thuốc điều trị và thấy giấc ngủ thay đổi, hãy hỏi bác sĩ kê đơn hoặc dược sĩ thay vì tự điều chỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Làm ca tối thì ngủ lúc mấy giờ là hợp lý?

Không có mốc chung cho mọi người. Với người tan ca khoảng chín mười giờ tối, lên giường trong khoảng một tiếng đến một tiếng rưỡi sau khi về, ngủ trước nửa đêm và dậy quanh bảy rưỡi, tám giờ là một nhịp nhiều người giữ được. Quan trọng nhất là đủ giờ ngủ và đều mỗi ngày.

Về muộn có nên ăn tối không, hay nhịn luôn?

Không nên nhịn đói đi ngủ vì dễ thức giấc. Tốt nhất ăn bữa chính trong giờ nghỉ giữa ca, về nhà chỉ ăn nhẹ món dễ tiêu. Tránh bữa no nhiều dầu mỡ, đồ cay và đồ uống có chất kích thích sát giờ ngủ.

Tắm khuya có hại không?

Tắm nước ấm vừa phải sau ca tối giúp nhiều người thư giãn và dễ ngủ hơn. Nên tắm sớm ngay sau khi về, lau khô người và tóc trước khi lên giường, tránh tắm nước quá lạnh hay quá nóng. Người có bệnh tim mạch, huyết áp nên hỏi bác sĩ về thói quen tắm khuya.

Sau ca căng thẳng, đầu óc cứ nghĩ mãi thì làm sao?

Viết ra giấy vài dòng về ca làm, gồm việc ổn, việc khó chịu và việc cần nhớ, giúp đầu óc không phải giữ chúng khi nằm xuống. Thở chậm vài phút, nghe nhạc nhẹ cũng có ích. Nếu lo âu kéo dài nhiều tuần, nên tìm chuyên gia tâm lý.

Ngày nghỉ có được ngủ bù tới trưa không?

Ngủ thêm một chút không sao, nhưng ngủ tới trưa khiến tối hôm đó khó ngủ và kéo lệch cả tuần. Dậy gần giờ thường, nếu mệt thì chợp mắt ngắn đầu giờ chiều. Nhịp đều giữa ngày làm và ngày nghỉ giúp những tối đi làm dễ ngủ hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138