NhatDinh.comNhất Định
Kế hoạch tiết kiệm tiền

Thử thách tuần không chi tiêu: ba ngày chuẩn bị, bảy ngày làm và nhật ký mỗi tối

Cách làm trọn một tuần không chi tiêu cho người đi làm: luật được chi gì, ba ngày chuẩn bị, nhịp từng ngày, nhật ký mỗi tối và xử lý khi lỡ tiêu.

Vietnamese couple packing home-cooked lunch boxes at a kitchen counter in a Hanoi apartment early morning, steam rising from a rice cooker, seen from behind, warm window light

Thử thách tuần không chi tiêu nghĩa là trong bảy ngày liên tục, bạn chỉ trả những khoản thiết yếu đã định trước và dừng hẳn mọi khoản tuỳ ý. Không cà phê mang đi, không trà sữa, không đơn hàng online, không bữa ăn ngoài chỉ vì tiện. Tiền nhà, điện nước, xăng đi làm, thuốc theo đơn vẫn trả bình thường.

Một ngày không tiêu tiền thì nhiều người đã thử. Bảy ngày liền thì khác: nó buộc bạn chuẩn bị bữa ăn, tính trước đường đi, tìm cách vui cuối tuần mà không mở ví. Chính những việc chuẩn bị đó mới lộ ra thói quen tiêu tiền của bạn. Bài này chia thành ba ngày chuẩn bị, bảy ngày làm, mỗi tối một trang nhật ký, và một buổi nhìn lại sau khi xong. Các con số là ví dụ giả định.

Luật của tuần: được chi gì, dừng gì

Trước khi bắt đầu, bạn viết luật ra giấy. Luật mơ hồ là luật sẽ bị chính mình thương lượng lại vào ngày thứ ba. Bảng dưới là gợi ý để chỉnh theo hoàn cảnh nhà mình.

NhómVí dụTrong tuần thử thách
Thiết yếu cố địnhTiền nhà, điện nước, mạng, học phí đến hạnTrả đúng hạn như mọi tuần
Thiết yếu biến đổiĐi chợ theo danh sách, xăng hoặc vé xe đi làmĐược chi trong hạn mức viết trước, chỉ mua món trong danh sách
Sức khoẻThuốc theo đơn, khám bệnh khi cầnKhông bao giờ hoãn vì thử thách
Tuỳ ýCà phê, trà sữa, ăn vặt, ăn ngoài, đồ online, giải trí có phíDừng hẳn bảy ngày
Quan hệTiền mừng cưới, góp quà sinh nhật đã hứaChi nếu đã cam kết từ trước; không nhận thêm lời rủ mới

Hai dòng cuối là chỗ người ta hay sai. Sức khoẻ không bao giờ là khoản để tiết kiệm. Còn với chuyện quan hệ, một đám cưới đã nhận thiệp từ trước thì cứ đi và mừng; thử thách không đòi bạn mất lòng người khác, chỉ đòi bạn không nhận thêm lời rủ mới trong bảy ngày.

Ba ngày chuẩn bị trước khi bắt đầu

Phần lớn tuần không chi tiêu thất bại vì thiếu chuẩn bị chứ không phải vì thiếu quyết tâm. Ba ngày dưới đây giúp bạn bước vào ngày 1 với tủ lạnh đủ đồ và lịch đã tính.

  1. Ngày chuẩn bị thứ nhất: chọn tuần. Tránh tuần có sinh nhật người thân, tuần sát kỳ lương hoặc tuần đi công tác. Tuần bình thường nhất là tuần tốt nhất cho lần đầu.
  2. Ngày chuẩn bị thứ nhất: viết luật theo bảng ở trên, ghi rõ hạn mức đi chợ và tiền đi lại. Ví dụ giả định: đi chợ tối đa 400 nghìn cho cả tuần, xăng theo mức bình thường.
  3. Ngày chuẩn bị thứ hai: kiểm tủ lạnh, tủ bếp, lập thực đơn bảy ngày ưu tiên dùng đồ có sẵn. Đi chợ một lần theo danh sách, tránh đi nhiều lần vì mỗi lần ra chợ là một lần dễ mua thêm.
  4. Ngày chuẩn bị thứ hai: chuẩn bị đồ mang theo đi làm như bình nước, túi trà hoặc cà phê pha sẵn, hộp đồ ăn nhẹ. Thứ bạn hay mua lúc ba giờ chiều cần có bản thay thế nằm sẵn trong túi.
  5. Ngày chuẩn bị thứ ba: tắt thông báo của các ứng dụng mua sắm và giao đồ ăn, đăng xuất khỏi tài khoản đã lưu thẻ. Mất công đăng nhập lại là một lớp chắn nhỏ nhưng hiệu quả.
  6. Ngày chuẩn bị thứ ba: báo trước cho người hay rủ bạn đi ăn, đi uống rằng tuần tới bạn đang thử một việc, hẹn gặp sau hoặc gợi ý gặp ở chỗ không tốn tiền.
  7. Ngày chuẩn bị thứ ba: kẻ sẵn bảy trang nhật ký theo mẫu ở phần dưới, để tối nào cũng chỉ việc điền.

Nhịp bảy ngày: ngày nào dễ, ngày nào khó

Ngày 1–2: hứng khởi. Hai ngày đầu thường dễ vì bạn còn hăng và đồ chuẩn bị còn mới. Dùng hai ngày này để để ý những lúc tay tự động định mở ứng dụng hay ghé quán quen. Ghi lại giờ và hoàn cảnh; đó là những điểm kích hoạt bạn sẽ phải đối phó vào ngày khó.

Ngày 3–4: chỗ khó nhất. Đồ ăn chuẩn bị bắt đầu nhàm, cơn thèm cái gì đó mới lạ xuất hiện, và trong đầu nổi lên câu "một ly thôi có sao đâu". Đây là lúc đọc lại luật đã viết. Nếu cần, đổi món trong thực đơn bằng đồ có sẵn để bữa ăn bớt chán, nhưng không mở rộng luật.

Ngày 5: ngày đi làm cuối. Cuối tuần làm việc hay có lời rủ đi ăn mừng, đi uống. Bạn đã báo trước nên dễ từ chối hơn. Có thể đề nghị một cuộc gặp khác vào tuần sau, hoặc rủ đồng nghiệp đi bộ một vòng sau giờ làm thay cho buổi ngồi quán.

Ngày 6–7: cuối tuần ở nhà. Đây là hai ngày thử thách thật sự, vì thời gian rảnh là thời gian dễ tiêu tiền nhất. Lên kế hoạch hoạt động trước từ ngày chuẩn bị, không đợi sáng thứ Bảy mới nghĩ. Danh sách gợi ý có ở phần dưới.

Sau ngày 7: đừng bù. Sáng ngày thứ tám, nhiều người đi mua bù tất cả những gì đã nhịn. Hẹn với mình rằng ngày thứ tám vẫn chi như một ngày bình thường, không phải ngày thưởng. Phần thưởng nếu có thì đã nằm trong kế hoạch, không mua theo hứng.

Những câu tự thương lượng hay gặp và cách đáp

Đến giữa tuần, đầu bạn sẽ bắt đầu tìm lý do để nới luật. Biết trước những câu này giúp bạn nhận ra chúng khi chúng xuất hiện, thay vì tin ngay.

Câu tự nóiVì sao nghe hợp lýCách đáp lại
"Đang giảm giá, tuần sau hết mất"Sợ lỡ cơ hội là cảm giác rất mạnhGhi món đó vào danh sách chờ; nếu tuần sau vẫn cần thì mua, giá có đổi cũng chấp nhận
"Một ly thôi, có đáng là bao"Một khoản nhỏ đứng riêng đúng là không lớnLuật của tuần là về thói quen, không phải số tiền của một ly
"Mình làm việc vất vả, phải được thưởng"Mệt mỏi là thậtChọn phần thưởng không tốn tiền đã chuẩn bị sẵn: ngủ sớm, tắm lâu, gọi cho người thân
"Mua cái này để tiết kiệm về sau"Có những món đúng là giúp tiết kiệmNếu thật sự tiết kiệm, nó vẫn còn giá trị sau bảy ngày; để sang tuần sau rồi quyết
"Bạn rủ mà từ chối thì kỳ"Giữ quan hệ là chuyện quan trọngHẹn ngày khác hoặc gợi ý gặp ở chỗ không mất tiền; người bạn tốt thường hiểu

Mỗi lần bắt gặp một câu tự thương lượng, chép nó vào dòng hai của nhật ký tối hôm đó. Sau bảy ngày, bạn sẽ có một danh sách các lý do riêng của mình, và danh sách đó dùng được cho cả những tháng sau, khi không còn thử thách nào giữ chân.

Cuối tuần không tốn tiền: gợi ý để lên lịch trước

Hai ngày cuối tuần cần được lấp bằng việc cụ thể, nếu không thời gian trống sẽ tự đẩy bạn ra trung tâm thương mại. Dưới đây là những việc phần lớn người Việt ở thành phố lẫn ở quê làm được mà không phải trả tiền.

  • Đi bộ hoặc đạp xe ở công viên, bờ hồ, bờ sông gần nhà vào sáng sớm, mang theo nước từ nhà.
  • Đến thư viện công cộng hoặc thư viện phường, đọc sách, mượn sách cho con nếu thư viện có góc thiếu nhi.
  • Nấu một món mới bằng nguyên liệu đã có trong tủ, rủ bạn cùng phòng hoặc người thân nấu chung.
  • Dọn một góc nhà lâu nay bỏ bê: tủ quần áo, ngăn kéo, ban công. Việc dọn thường lộ ra những món đã mua mà chưa dùng, một bài học rất thực cho tuần không chi tiêu.
  • Gọi điện hoặc ghé thăm ông bà, cha mẹ, họ hàng gần nhà; mang theo món tự nấu thay vì mua quà.
  • Xem lại ảnh cũ, sắp xếp album trên máy, in ra vài tấm nếu sau này có dịp.
  • Hẹn bạn bè ở công viên hoặc ở nhà, mỗi người mang một món tự làm, thay cho buổi ngồi quán.

Khi lên lịch, ghi giờ cụ thể vào trang nhật ký của ngày 6 và ngày 7. "Sáng thứ Bảy đi bộ bờ hồ từ sáu đến bảy giờ, chiều dọn tủ quần áo" giữ chân bạn tốt hơn "cuối tuần sẽ tìm việc gì đó làm".

Nhật ký mỗi tối: bốn dòng và một câu hỏi

Mỗi tối trong bảy ngày, bạn ghi bốn dòng. Dòng một: hôm nay chi khoản thiết yếu gì, bao nhiêu. Dòng hai: lúc nào mình muốn tiêu khoản tuỳ ý, muốn mua gì. Dòng ba: mình đã làm gì thay vào đó. Dòng bốn: mức khó của hôm nay theo thang từ 1 đến 5. Ví dụ ngày 3: "Thiết yếu: không. Muốn mua: trà sữa lúc ba giờ chiều, lúc đang chán việc. Thay bằng: pha trà túi ở văn phòng, đi một vòng hành lang. Mức khó: 4."

Sau bốn dòng là một câu tự hỏi, đổi theo ngày. Ngày 1: thứ mình nhớ nhất hôm nay là món gì, hay là cảm giác được mua? Ngày 3: cơn muốn tiêu hôm nay kéo dài bao lâu thì qua? Ngày 5: lời rủ nào khó từ chối nhất, và vì sao? Ngày 7: tuần này có món nào mình tưởng là cần mà hoá ra không cần?

Câu hỏi về thời gian cơn muốn tiêu kéo dài rất đáng ghi. Nhiều người phát hiện cơn đó qua đi sau vài chục phút nếu mình không chiều nó ngay. Biết điều này giúp bạn đặt luật chờ cho những tuần bình thường sau thử thách.

Sau tuần thử thách, đọc lại bảy trang trong một lần. Bạn sẽ thấy một hai khung giờ, một hai hoàn cảnh lặp đi lặp lại. Đó là chỗ đáng đặt thói quen thay thế lâu dài, không chỉ trong bảy ngày.

Lỡ tiêu giữa tuần, sau tuần làm gì, và khi nào dừng thử thách

Nếu lỡ mua một ly cà phê vào ngày thứ tư, đừng tuyên bố thất bại rồi tiêu thả cửa ba ngày còn lại. Ghi khoản đó vào nhật ký, viết rõ hoàn cảnh, rồi tiếp tục luật từ bữa sau. Một tuần có một lần trượt vẫn là tuần bạn đã bớt được phần lớn khoản tuỳ ý và học được một điểm kích hoạt. Bỏ ngang mới là thứ làm mất cả bài học.

Xong bảy ngày, so tổng chi tuỳ ý của tuần này với một tuần bình thường trong sổ ghi chép, nếu bạn có. Ví dụ giả định: tuần bình thường tiêu tuỳ ý khoảng 600 nghìn, tuần thử thách gần như bằng không. Chuyển một phần hoặc toàn bộ phần chênh vào khoản để dành đã có tên, để thử thách để lại kết quả nhìn thấy được. Nếu thấy hợp, lặp lại một tuần mỗi tháng.

Có lúc cần dừng hoặc sửa luật. Nếu để giữ thử thách mà bạn bỏ bữa, nhịn thuốc, đi bộ đường xa nguy hiểm thay vì đi xe, hoặc làm căng quan hệ trong nhà, luật đó đang sai và cần nới ra ngay. Nếu bạn nhận ra mình thường xuyên mua sắm để dịu cảm xúc đến mức nợ nần hoặc giấu người thân, đó là dấu hiệu nên nói chuyện với người tin cậy hoặc tìm chuyên gia tâm lý, thay vì chỉ dựa vào một tuần thử thách.

Câu hỏi thường gặp

Tuần không chi tiêu có nghĩa là không tiêu đồng nào?

Không. Khoản thiết yếu như tiền nhà, điện nước, đi chợ theo danh sách, đi lại và thuốc men vẫn chi bình thường. Thử thách chỉ dừng các khoản tuỳ ý như ăn vặt, đồ uống mang đi, mua sắm online và giải trí có phí trong bảy ngày liên tục.

Có nên làm tuần không chi tiêu ngay sau khi nhận lương?

Thường nên tránh, vì tuần có tiền mới là tuần cám dỗ nhất cho lần đầu. Chọn một tuần bình thường, không sát kỳ lương, không có sinh nhật hay đi công tác. Khi đã quen, bạn có thể thử vào tuần đầu tháng để giữ nhịp cho cả tháng.

Cả nhà có cùng làm được không?

Được, nhưng cần họp trước để thống nhất luật, nhất là hạn mức đi chợ và chuyện quà vặt của con. Trẻ nhỏ nên được giao một việc vui như chọn hoạt động cuối tuần, không nên bị cấm đoán gắt hay so sánh với anh chị em.

Lỡ mua một món ở ngày thứ ba thì có phải bắt đầu lại không?

Không cần. Ghi lại khoản đó và hoàn cảnh, rồi tiếp tục luật từ bữa kế tiếp. Bắt đầu lại từ đầu dễ làm bạn nản, còn đi tiếp thì vẫn giữ được phần lớn kết quả và một bài học về điểm kích hoạt.

Tiền không tiêu trong tuần nên làm gì?

Cách giữ được kết quả là chuyển phần chênh so với tuần bình thường vào một khoản để dành có tên cụ thể ngay sau ngày thứ bảy. Để nó nằm lại trong ví thì gần như chắc nó sẽ bị tiêu trong tuần kế tiếp.

Bao lâu nên làm lại một lần?

Nhiều người thấy một tuần mỗi tháng là vừa, đủ để giữ mắt nhìn mà không mệt. Nếu lần đầu quá căng, bạn có thể thử ba ngày không chi tiêu trước, rồi nâng dần lên năm ngày và bảy ngày.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138