NhatDinh.comNhất Định
Bớt điện thoại và mạng xã hội

Lướt điện thoại lúc cho con bú đêm: kế hoạch ba tuần cho mẹ sau sinh đỡ mệt

Mẹ sau sinh hay lướt điện thoại lúc cho con bú đêm để khỏi ngủ gật? Kế hoạch ba tuần: ghi lại, đổi cách giữ tỉnh, chia ca với người nhà, biết khi nào cần gặp bác sĩ.

Vietnamese mother in a dim bedroom in Da Nang at night, cradling a sleeping newborn in a rocking chair beside a warm amber night lamp, phone dark on a far shelf, face hidden

Lướt điện thoại lúc cho con bú đêm là chuyện rất nhiều mẹ làm, vì đó là cách nhanh nhất để giữ mình tỉnh và bớt cô đơn giữa đêm; muốn bớt, mẹ cần một cách giữ tỉnh khác và một người chia ca, chứ không cần tự trách. Vấn đề không nằm ở chiếc điện thoại mà ở chỗ nó làm mẹ khó ngủ lại sau cữ bú, và nội dung trên mạng nhiều khi làm mẹ lo thêm.

Bài này đưa ra một kế hoạch ba tuần cho mẹ sau sinh và người nhà: tuần đầu ghi lại các cữ đêm, tuần hai đổi cách giữ tỉnh, tuần ba chia ca và dọn nội dung đọc ban đêm. Có mẫu nhật ký, câu tự hỏi cuối tuần, lưu ý an toàn khi bế con lúc buồn ngủ, và những dấu hiệu cho thấy mẹ cần gặp bác sĩ.

Vì sao mẹ hay cầm điện thoại trong cữ bú đêm

Một cữ bú đêm của trẻ sơ sinh có thể kéo dài từ mười lăm phút đến gần một tiếng, lặp lại vài lần mỗi đêm. Trong căn phòng tối, mẹ mệt, buồn ngủ, nhưng phải giữ mình tỉnh để bế con cho chắc. Chiếc điện thoại nằm ngay cạnh, vừa là đồng hồ, vừa là thứ giúp mắt mở, vừa là cửa sổ duy nhất ra thế giới lúc nửa đêm. Lướt vài nhóm mẹ bỉm, đọc vài bài, xem vài video ngắn, cữ bú trôi qua nhanh hơn.

Có ba điều làm việc này dễ thành vòng lặp mệt mỏi. Một là ánh sáng và nội dung kích thích khiến sau cữ bú mẹ khó ngủ lại ngay, trong khi giấc ngủ của mẹ đã bị chia vụn. Hai là nội dung trên các nhóm nuôi con thường có nhiều so sánh, cảnh báo, chuyện đáng sợ, đọc lúc nửa đêm dễ làm mẹ lo âu hơn. Ba là mẹ có thể lướt tiếp cả khi con đã ngủ, vì đó là khoảng thời gian hiếm hoi trong ngày thuộc về riêng mình.

Hiểu như vậy để thấy: mẹ không cần cảm thấy có lỗi. Điều cần làm là tìm cách khác đáp ứng ba nhu cầu mà điện thoại đang gánh: giữ tỉnh, đỡ cô đơn, và có chút thời gian cho mình, theo cách ít làm mất ngủ hơn.

Tuần 1: ghi lại các cữ đêm, chưa đổi gì

Tuần đầu chỉ quan sát. Mẹ hoặc người nhà ghi lại các cữ đêm trong bảy ngày, càng đơn giản càng tốt.

  1. Để một cuốn sổ nhỏ và cây bút cạnh chỗ cho con bú. Nếu viết khó, nhờ chồng hoặc người nhà ghi vào sáng hôm sau theo lời mẹ kể.
  2. Mỗi cữ đêm ghi bốn thứ: giờ bắt đầu, cữ kéo dài khoảng bao lâu, mẹ có cầm điện thoại không, và sau cữ bú mất bao lâu mới ngủ lại được.
  3. Thêm một dòng về cảm giác sau khi lướt: thấy nhẹ nhõm, bình thường, hay lo lắng hơn. Ghi cả nội dung đã đọc nếu nhớ: tin tức, nhóm mẹ bỉm, phim, mua sắm.
  4. Đánh dấu những lần lướt tiếp sau khi con đã ngủ.
  5. Cuối tuần, đọc lại cùng chồng hoặc người nhà. Không để chấm điểm ai, chỉ để thấy bức tranh của các đêm.

Mẫu một dòng nhật ký, ví dụ giả định: "Đêm thứ Tư, cữ 2 giờ 10, khoảng bốn mươi phút, có lướt nhóm mẹ bỉm, đọc bài về con chậm tăng cân, lo, gần 4 giờ mới ngủ lại." Câu tự hỏi cuối tuần 1: cữ nào mình khó ngủ lại nhất? Nội dung nào làm mình lo hơn sau khi đọc? Mình cầm máy vì buồn ngủ, vì cô đơn, hay vì muốn có chút thời gian riêng?

Tuần 2: đổi cách giữ tỉnh trong cữ bú

Tuần hai, mẹ thử thay điện thoại bằng những cách giữ tỉnh ít ánh sáng và ít kích thích hơn. Không cần dùng hết, chọn hai ba cách hợp với mình.

Nhu cầuĐiện thoại đang làmCách thay thử
Giữ tỉnhÁnh sáng và nội dung làm mắt mởĐèn ngủ ánh vàng ấm đủ thấy con, ngồi tựa lưng thẳng, uống một ngụm nước, đổi bên bế
Biết giờXem đồng hồ trên máyĐồng hồ treo tường hoặc đồng hồ để bàn có đèn dịu
Đỡ cô đơnĐọc chuyện người khácNghe sách nói, đài, nhạc nhẹ bằng một bên tai nghe, âm lượng nhỏ, màn hình tắt
Thời gian cho mìnhLướt mạngNghĩ về một điều nhỏ muốn làm ngày mai, ngắm con, thở chậm
Ghi cữ búDùng ứng dụngSổ giấy cạnh giường, ghi sau cữ bú

Nếu vẫn cần dùng điện thoại, chỉnh độ sáng xuống thấp nhất, bật chế độ ánh sáng ấm, để máy ở chỗ phải với tay mới lấy được, và chỉ mở sách nói hay nhạc, không mở mạng xã hội. Nhật ký tuần hai ghi thêm: cữ nào đã thử cách thay, ngủ lại có nhanh hơn không. Câu tự hỏi cuối tuần 2: cách nào giữ mình tỉnh mà không làm khó ngủ lại? Cách nào không hợp, cần bỏ?

Tuần 3: chia ca với người nhà và dọn nội dung đọc ban đêm

Chia ít nhất một khoảng ngủ liền cho mẹ. Dù mẹ cho con bú hoàn toàn, chồng hoặc người nhà vẫn có thể nhận phần thay tã, vỗ con ợ hơi, bế con ru ngủ lại sau cữ bú, để mẹ quay lại giường ngay. Nếu con uống sữa vắt sẵn hoặc sữa công thức theo hướng dẫn của nhân viên y tế, người nhà có thể đảm nhận hẳn một cữ.

Thống nhất ai thức cữ nào. Viết lên giấy dán ở đầu giường: cữ trước nửa đêm ai lo, cữ gần sáng ai lo. Khi mẹ biết chắc mình có một khoảng ngủ dài hơn, nhu cầu lướt máy để tự thưởng cũng giảm.

Dọn những nguồn làm mẹ lo. Tắt thông báo các nhóm nuôi con ban đêm, tạm bỏ theo dõi những trang hay đăng chuyện đáng sợ hoặc so sánh cân nặng, chiều cao. Thông tin về sức khoẻ của con nên hỏi bác sĩ, nhân viên y tế, không tìm lúc nửa đêm.

Giữ lại thời gian riêng vào ban ngày. Mười lăm phút ban ngày khi có người trông con, mẹ được làm gì mình thích, kể cả lướt điện thoại. Có thời gian riêng ban ngày, mẹ ít phải lấy nó từ giấc ngủ ban đêm.

Câu tự hỏi cuối tuần 3. Đêm nào mình ngủ được khoảng dài nhất và nhờ điều gì? Người nhà có thể giúp thêm phần nào? Mình có thấy bớt lo khi không đọc nhóm mẹ bỉm ban đêm không?

Lưu ý an toàn khi buồn ngủ trong cữ bú

Phần này quan trọng hơn chuyện điện thoại. Khi mẹ quá mệt, nguy cơ ngủ gục trong lúc bế con là có thật, nhất là khi ngồi trên ghế sofa, ghế bành mềm.

  • Nếu thấy mình díp mắt, hãy đặt con xuống chỗ ngủ an toàn của con trước, đừng cố gắng gượng trên ghế mềm.
  • Tránh cho con bú khi đang nằm nửa người trên sofa, ghế bành, nơi con dễ bị kẹt nếu mẹ ngủ quên.
  • Bố trí chỗ ngồi cho con bú đêm sao cho chắc chắn, có tựa lưng, và chỗ ngủ của con ở ngay gần.
  • Hỏi bác sĩ, nhân viên y tế hoặc nữ hộ sinh về cách cho con ngủ an toàn và tư thế cho bú phù hợp, vì mỗi gia đình có hoàn cảnh riêng.
  • Khi người nhà nhận một cữ, mẹ thật sự đi ngủ, không tranh thủ lướt máy, để có một khoảng ngủ liền.

Một điện thoại để sẵn ở chế độ im lặng nhưng gần tầm với vẫn có ích để gọi người nhà khi cần giúp. Điều cần tránh chỉ là để nó thành thứ giữ mẹ thức lâu sau khi con đã ngủ.

Sau ba tuần: giữ nhịp khi con lớn dần

Nhịp bú đêm thay đổi khá nhanh trong những tháng đầu: có giai đoạn con dậy dày hơn, có giai đoạn con ngủ được khoảng dài hơn, rồi lại dậy nhiều khi mọc răng, ốm hay đổi môi trường. Vì vậy kế hoạch ba tuần không phải là luật cố định, mà là một bộ công cụ mẹ quay lại dùng mỗi khi các đêm trở nên khó hơn.

Cuối tuần ba, mẹ và người nhà nên ngồi đọc lại cuốn sổ, khoanh những cách đã giúp mẹ ngủ lại nhanh hơn và giữ chúng thành thói quen: đèn ngủ ấm, đồng hồ riêng, máy để xa tầm tay, sách nói thay mạng xã hội, ca đêm đã chia. Những cách không hợp thì bỏ, không cần cố. Hẹn nhau cứ khoảng hai tuần lại xem sổ một lần, nhất là khi nhịp ngủ của con thay đổi.

Ví dụ giả định: chị Thảo ở Cần Thơ, con được ba tháng. Sau ba tuần, chị giữ lại đèn ngủ vàng, chiếc đồng hồ để bàn và cữ gần sáng do mẹ chồng nhận. Khi con mọc răng và dậy nhiều hơn, chị lại thấy mình cầm điện thoại nhiều. Thay vì tự trách, chị mở sổ ra ghi lại bảy đêm như tuần một, rồi cùng chồng chia thêm một cữ. Kế hoạch đã có sẵn, chỉ cần dùng lại.

Khi nào mẹ cần gặp bác sĩ

Mệt mỏi và thay đổi cảm xúc trong những tuần đầu sau sinh là rất thường gặp. Nhưng nếu mẹ buồn bã, lo âu, hay khóc gần như mỗi ngày kéo dài hơn hai tuần, thấy không gắn bó với con, mất hứng thú với mọi thứ, không ngủ được ngay cả khi có người trông con, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân hay con, mẹ cần gặp bác sĩ càng sớm càng tốt. Người nhà nhận thấy những dấu hiệu này cũng nên chủ động đưa mẹ đi khám.

Đôi khi việc lướt điện thoại hàng giờ trong đêm, kể cả khi con đã ngủ, là cách mẹ trốn khỏi những cảm xúc nặng nề mà chưa biết nói với ai. Nói chuyện với bác sĩ sản khoa, bác sĩ gia đình hoặc chuyên gia tâm lý không có nghĩa mẹ làm mẹ kém; đó là chăm sóc cho chính mình để chăm con tốt hơn.

Những lo lắng về sức khoẻ của con, như con bú kém, ít tã ướt, sốt, khó thở, vàng da tăng, cần được bác sĩ nhi khoa hoặc cơ sở y tế đánh giá, không nên tìm câu trả lời trên các nhóm mạng giữa đêm. Lưu sẵn số điện thoại của cơ sở y tế gần nhà trong danh bạ để gọi khi cần.

Câu hỏi thường gặp

Lướt điện thoại lúc cho con bú có hại cho bé không?

Điều đáng để ý hơn là mẹ có còn chú ý đến con trong cữ bú và có ngủ lại được sau đó không. Ánh sáng mạnh và nội dung kích thích làm mẹ khó ngủ, còn sự chú ý của mẹ giúp nhận ra con bú có ổn không.

Không dùng điện thoại thì làm sao để khỏi ngủ gật khi cho con bú?

Thử đèn ngủ ánh vàng ấm, ngồi tựa lưng thẳng, uống ngụm nước, nghe sách nói nhỏ bằng một bên tai nghe với màn hình tắt. Nếu vẫn quá buồn ngủ, đặt con xuống chỗ ngủ an toàn và nhờ người nhà giúp.

Chồng không cho con bú được thì giúp gì ban đêm?

Chồng có thể thay tã, mang con đến cho mẹ, vỗ con ợ hơi, ru con ngủ lại để mẹ quay về giường ngay, hoặc đảm nhận cữ sữa vắt nếu gia đình dùng. Chia ca rõ ràng giúp mẹ có một khoảng ngủ liền.

Có nên dùng ứng dụng ghi cữ bú trên điện thoại?

Dùng được nếu tiện, nhưng ban đêm nên ghi nhanh rồi tắt màn hình. Nhiều mẹ thấy sổ giấy cạnh giường đỡ bị cuốn sang các ứng dụng khác. Chọn cách nào cũng được, miễn ghi đủ để đưa bác sĩ xem khi cần.

Đọc nhóm mẹ bỉm ban đêm khiến lo lắng thì nên làm gì?

Tắt thông báo các nhóm vào ban đêm, tạm bỏ theo dõi những trang hay đăng chuyện đáng sợ hoặc so sánh. Thắc mắc về sức khoẻ của con hãy ghi lại để hỏi bác sĩ, nhân viên y tế vào ban ngày.

Buồn bã sau sinh kéo dài bao lâu thì cần đi khám?

Nếu buồn bã, lo âu, mất hứng thú hay khó ngủ kéo dài hơn khoảng hai tuần, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân hay con ở bất kỳ thời điểm nào, mẹ cần gặp bác sĩ ngay. Người nhà nên chủ động đưa mẹ đi khám.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138